Ngân hàng là gì? Ngân hàng kiếm tiền bằng cách nào mà giàu thế?

12/5/2022, tạp chí lừng danh Forbes công bố danh sách 2000 doanh nghiệp béo nhất toàn cầu. Việt Nam đóng góp 5 đại diện và duy nhất chỉ có Hòa Phát là đại diện ngành sản xuất, còn lại 4 ông kia đều là ngân hàng. Tại sao lại có sự chệnh lệnh rõ rệt này. Mấy ông ngân hàng làm gì mà giàu thế nhờ? Hãy cùng DNSE tìm hiểu nhé!

Italia thế kỹ 11 là trung tâm giao thương của Châu Âu. Thương gia ở khắp các lục địa tấp nập đổ về đây buôn bán. Vấn đề duy nhất là có quá nhiều loại đồng tiền khác nhau. Một thương gia ở đây hàng ngày phải trao đổi buồn bán bằng 7 loại tiền. Đôi khi tiền bị giả mạo, đôi khi có ông nhớ nhầm tỷ lệ đồng tiền. Vậy là các chủ tịch phải nghĩ ra 1 cách, cấp tín dụng cho các thương gia thay vì tiền. Bằng cách này, trao đổi hàng hóa phần nào đã giảm bớt sự phụ thuộc vào đồng tiền khiến việc giao thương nhanh chóng và dễ dàng hơn.

Việc cấp tín dụng và trao đổi thường diễn ra ở những chiếc ghế dài ngoài đường tiếng ý là "banco". Từ đó chúng ta có từ "bank" nghĩa là ngân hàng. hoạt động cấp tín dụng dần tở ra hiệu quả và lan tỏa nhanh chóng ra nhiều nơi. Chẳng mấy chốc, đến cả các nhà thầu và vua chúa khắp Châu Âu cũng tham gia vào hệ thống tín dụng này.

Ngân hàng là gì?

Ngày nay, ngân hàng là một ngành quản trị rủi ro. Bạn mà gửi tiền vào ngân hàng và nhận được lãi suất nho nhỏ thường do việc bạn đã tin tưởng ngân hàng. Ngân hàng đem tiền của bạn đi cho người khác vay với lãi suất to to và đoạn chênh lệch giữa to to và nhỏ nhỏ này là doanh thu của ngân hàng. Tất nhiên là trước khi cho vay, các ngân hàng cũng itnhs toán rất kỹ lưỡng và dự trù các rủi ro vì kiểu gì cũng có ông bùng kèo. Lúc này, khoản nợ không trả được gọi là nợ xấu.

Nhờ hoạt động của ngân hàng, bà con ai muốn mua nhà, tậu xe, khai hoang ruộng vườn mở, rộng kinh doanh đều có thể dễ dàng tiếp cận nguồn tiền nhàn rỗi từ những người khác. Vây là nền kinh tế được phát triển dưới sự tài trợ của các ngân hàng.

Nhưng lý thuyết là thế, không phải giai đoạn nào các ngân hàng cũng hoạt động như vậy. Điển hình như năm 2008, kinh tế đang phát triển mạnh, các nhân hàng lớn ở Mỹ như  Leeman Brothers đã gia sức cho vay, gần như ai muốn mua nhà là được vay hết. Lúc này, thay vì lợi ích hướng tới lợi ích phát triển lớn lao của xã hội, các ngân hàng thi nhau đanh bạc và những thương vụ liều ăn nhiều để lấy số đẹp về cho các sếp. Hệ quả là dòng tiền hỗn loạn, nợ xấu bùng nổ. Tiền cứ thế bay hơi mà không ai trả được. Các chính phủ lúc này phải tung ra những gói cứu trợ mua lại những khoản nợ xấu này, tránh cho các ngân hàng "sập tiệm". Từ vụ khủng hoảng này, các chính phủ kiểm soát chặt chẽ hơn lãi suất cơ bản, tức là các ngân hàng chỉ có thể được đặt mức lãi suất của mình theo biên độ giao động của con số này và các ngân hàng cũng phải đảm bảo tỷ lệ dự trữ bắt buộc. Đề phòng một ngày đẹp trời lại khủng hoảng tiếp thì có thể ngã vào cái "đệm tiền" này cho đỡ đau. Ngoài ra, các ngân hàng có thể vay lẫn nhau thông qua lãi suất liên ngân hàng được đề ra bởi ngân hàng nhà nước nhằm đảo bảo tính thanh khoản thị trường.